Nederlandse Traditie Vereniging Seedorf e. V.

Dodenherdenking 4 mei 2026

Geschreven door C & I

Geachte aanwezigen,

Vandaag zijn we hier samen om stil te staan bij het verleden, het heden en de toekomst.

Dat doen we op deze plek die ons herinnert aan wat we hebben, maar vooral aan wat we ooit bijna verloren.

Vandaag, 4 mei, hier in het voormalige krijgsgevangenenkamp in Sandbostel staan we in de eerste plaats stil bij de Nederlandse slachtoffers die hier hun leven gelaten hebben. Stalag XB een naam die voor velen van ons misschien klinkt als een kille code, maar die voor duizenden gevangenen stond voor een bittere realiteit van honger, ziekte en de constante nabijheid van de dood.

Hier in Sandbostel kwamen werelden samen in ellende. Fransen, Belgen, Serviërs, Polen, Nederlanders en tienduizenden Sovjetsoldaten leefden hier onder erbarmelijke omstandigheden.

We herdenken de krijgsgevangenen die vanaf 1940 hier op deze plek gevangen gehouden werden en waarvan velen door honger, uitputting en een tyfusepidemie aan een gruwelijk einde kwamen.

Dit is ook de plek waar in april 1945, 519 Nederlandsegevangenen vanuit concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg hier aankwamen. Daaronder was een aanzienlijk deel van de mannen die tijdens de razzia in Putten waren weggevoerd. Slechts 177 van deze gevangenen overleefden de oorlog.

Hoewel we bij de dodenherdenking op deze 4 mei oorspronkelijk alleen de slachtoffers van de tweede wereldoorlog herdachten is het in de loop van de tijd steeds meer een herdenking geworden van alle Nederlandse slachtoffers van oorlog en geweld.

Ook van diegene die sneuvelden voor Nederland in oorlogen en crisisgebieden vanaf ´45 tot heden zoals in Nederlands Indië, in Korea, in Nieuw-Guinea, in Libanon, in Bosnië, in Irak, in Afghanistan en in Mali.

Dit laat zien dat ondanks dat wij hier in vrede kunnen leven is dit niet overal zo geweest de afgelopen 81 jaar.

 De link naar het heden is namelijk ook pijnlijk tastbaar. We leven nu ook in een tijd waarin de vrede in de wereld  niet vanzelfsprekend is. De beelden van verwoeste steden en vluchtelingenstromen aan grenzen laten zien dat de lessen van 'nooit meer' nog dagelijks op de proef worden gesteld. Oorlog is niet alleen geschiedenis; het is voor velen de realiteit van vandaag.

 Maar de dreiging zit niet alleen in geweld van buitenaf. Het gevaar schuilt ook in de manier waarop we hier, in onze eigen straten en op onze eigen beeldschermen, met elkaar omgaan.

We zien hoe polarisatie toeneemt. Hoe de nuance verdwijnt en hoe groepen mensen opnieuw tegenover elkaar worden gezet. De taal van uitsluiting, die destijds de weg vrijmaakte voor ondenkbaar onrecht, klinkt soms weer angstwekkend luid.

De twee minuten stilte die straks vallen, zijn niet zomaar een gebrek aan geluid. Het is een stilte die spreekt. Zij vraagt ons: hoe gaan wij met elkaar om als we zien dat overal in de wereld nog steeds oorlogen en strijdt gevoerd worden.

 Laten we nu, in gezamenlijke stilte, eer bewijzen aan hen die de hoogste prijs betaalden.